Provizyon nedir? POS’ta onay, bekleyen provizyon ve iptal

Provizyon ne işe yarar?

Kartı POS’a okuttuğunda cihaz, kartı veren bankaya soru sorar. Banka kartın geçerli olup olmadığını, limitin ya da bakiyenin yetip yetmediğini ve işlemin güvenli görünüp görünmediğini kontrol eder. Uygunsa onay verir ve tutarı müşterinin kullanılabilir limitinden geçici olarak ayırır. Slipte gördüğün onay kodu bu onayın kaydıdır.

Banka onay vermezse POS satışı reddeder. Ekrandaki mesaj cihaza ve bankaya göre değişir; neden çoğu zaman yukarıdaki kontrollerden biridir. Müşteriden başka bir kartla ya da başka bir yöntemle ödemesini iste.

Onay alındı, para ne zaman gelir?

Provizyon yalnızca ilk adımdır. Günün satışları gün sonu işlemiyle bankana gönderilir; İş Bankası, satışların bankaya gitmesi için her gün en az bir kez gün sonu alınmasını istiyor. Para da bundan sonra, sözleşmendeki ödeme süresine göre hesabına geçer: kimi teklifte ertesi gün, kimisinde günler sonra. Bu süreye valör denir. Tekliflerin bu süresini katalogda “Paran hesabına” satırında gösteriyoruz.

Müşterinin ekranındaki “bekleyen provizyon”

Müşteri satıştan sonra bankasının uygulamasına bakarsa harcamayı borç olarak değil, “bekleyen provizyon” olarak görür. Limiti azalmıştır ama işlem ekstresine henüz geçmemiştir. Ziraat Katılım’ın açıklamasına göre bu durumun sürmesi beklenen süreler şöyle:

Hafta sonu ve resmî tatiller bu süreleri uzatabilir. Akbank, şüpheli işlem ya da sistem hatasında sürenin bir haftaya kadar çıkabileceğini yazıyor. Müşteri “param çekildi ama ekstremde yok” diye yazarsa çoğu zaman gördüğü budur.

İptal mi, iade mi?

İşlem henüz kesinleşmemişse iptal edilebilir; iptalle müşterinin limitindeki ayrım kalkar, ama limitin geri gelmesi birkaç iş günü sürebilir. Kesinleşmiş bir satış için iptal değil iade yapılır. POS’ta bu ayrım pratikte gün sonuna bağlıdır: gün sonundan önce iptal, sonra iade. Adımları POS’ta iade ve iptal rehberinde anlattık.

Ön provizyon ve güvenlik provizyonu

Bazı işlerde tutar, hizmet bitene kadar onaylı ama kesinleşmemiş bekletilir. Akbank araç kiralama, konaklama ve internetten market siparişini en yaygın örnekler olarak sayıyor. Ziraat Katılım’a göre internetten satışta ürün hazırlanıp kargoya verilene kadar tutar provizyonda kalabilir. Otel ya da araç kiralama işletmesiysen bu işlem türünü POS’unun destekleyip desteklemediğini ve nasıl kullanılacağını bankandan öğren.

Kaynaklar

Ziraat Katılım, Provizyon ne demek, Akbank, Provizyon bekleyen ödeme ne demek, İş Bankası, POS cihazı nasıl kullanılır. Sayfalara 4 Kasım 2026’da erişildi. Süreler bankaya göre değişebilir.